Kur’an merkezli hayat hikâyesi

Zülkifl Kur’an’da iki kısa bölümde anılır. İsmâil ve İdris ile birlikte sabredenlerden olduğu, Allah’ın rahmetine alındığı ve salih kullardan sayıldığı bildirilir. Başka bir ayette İsmâil ve Elyesa‘ ile birlikte seçkin ve hayırlı kişiler arasında yer alır.

Kur’an Zülkifl’in toplumunu, görevini, yaşadığı yeri veya hayatındaki olayları açıklamaz. İslâm geleneğinde çoğunlukla peygamberler listesinde yer alır; ancak Kur’an’daki ifadeler onun hayatına ilişkin ayrıntılı bir kıssa kurmaya imkân vermez. Bu nedenle burada yalnızca Kur’an’ın açıkça övdüğü sabır, salihlik ve seçkin kulluk nitelikleri aktarılır.

Kimliği neden tartışmalıdır?

“Zülkifl” büyük ihtimalle bir özel addan çok lakaptır. Kelime sorumluluk, pay veya kefalet anlamlarıyla ilişkilendirilmiştir. İslâmî kaynaklarda onun Elyesa‘ın halefi olduğu, adaletli bir yönetici olarak ağır bir sorumluluğu üstlendiği veya başka eski peygamberlerle aynı kişi olduğu yönünde çeşitli görüşler vardır.

Hezekiel başta olmak üzere farklı Kitâb-ı Mukaddes şahsiyetleriyle özdeşleştirilmesi kesin değildir. Farklı coğrafyalarda ona nispet edilen makam ve kabirler de tarihî ispat oluşturmaz. Kur’an bir hayat kronolojisi vermediği için bu görüşlerden birini dinin kesin hükmü gibi seçmek doğru olmaz.

Kur’an’ın vurguladığı sorumluluk

Ayetlerde açık olan üç özellik vardır: sabır, salihlik ve seçkinlik. Zülkifl’in neden bu adla anıldığını bilmesek de üstlenilen sorumluluğu öfkeye, çıkar çatışmasına ve yılgınlığa teslim etmeden yürütme fikri kıssasının özüne uygundur. Onun sayfası, “bilinmiyor” demenin bilgi eksikliği değil ilmî dürüstlük olduğunu da öğretir.