Kur’an merkezli hayat hikâyesi

Kur’an, Hz. Muhammed’in hayatını baştan sona kronolojik bir biyografi biçiminde anlatmaz. Onun görevi, karşılaştığı olaylar ve ahlâkı vahyin yönlendirdiği kesitlerle verilir. Duhâ sûresi yetimken korunduğunu, yol ararken hidayete eriştirildiğini ve ihtiyaç içindeyken imkâna kavuşturulduğunu hatırlatır; bunun karşılığında yetimi ezmemesi, isteyeni azarlamaması ve Rabbinin nimetini anlatması istenir.

Vahyin çağrısı Rabbin adıyla okumayla başlar. Hz. Muhammed insanları yalnız Allah’a kulluğa, hesap gününe, adalete, merhamete ve güzel ahlâka çağırır. Mekke’de inkâr, alay, ekonomik ve sosyal baskıyla karşılaşır. Kendisine ve müminlere hicret yolu açıldığında yol arkadaşıyla mağaradayken Allah’ın yardımına güvenir. Medine döneminde yeni toplumun ibadet, aile, hukuk, yardımlaşma ve barış ilkeleri vahiy tarafından şekillendirilir.

Bedir’de sayıca az müminlerin desteklenmesi, Uhud’da emre uymamanın sonuçları, Hendek günlerindeki korku ve dayanışma, ifk olayında delilsiz sözün tehlikesi ve Hudeybiye’de ilk bakışta ağır görünen barışın fethe dönüşmesi Kur’an’da eğitici olaylar olarak yer alır. Hz. Peygamber bazı tercihlerinde uyarılır; böylece onun bağımsız biçimde gaybı bilen veya ilâhî nitelik taşıyan biri değil, vahye uyan bir kul ve elçi olduğu açıkça korunur.

Kur’an onu müminlere karşı şefkatli, âlemlere rahmet, yüce ahlâk sahibi ve Allah’ı umanlar için güzel örnek olarak tanıtır. Bütün insanlara gönderilmiş ve peygamberlerin sonuncusu olduğu bildirilmiştir. Görevi insanları zorla inandırmak değil; vahyi açıklamak, müjdelemek, uyarmak ve yaşayarak örnek olmaktır.

Hz. Muhammed’in aile fertlerinin, savaşlarının ve yolculuklarının ayrıntılı tarihleri siyer kaynaklarının konusudur. Bu eklentideki anlatı ise Kur’an’ın açıkça belirttiği olay ve niteliklerle sınırlı tutulmuştur.